تحلیل محتوای آخرین بیانیه میرحسین موسوی

"ریاست جمهوری خارج از پاستور" یا "اجرای قانون بدون قوه مجریه"

می توان بیانیه نهم میرحسین موسوی پس از تایید نتایج انتخابات توسط شورای نگهبان را حاصل پارادوکس "دلبستگی جدی به جمهوری اسلامی" از سویی و "اعتراض جدی به عملکرد حاکمیت" توصیف کرد که نهایتا به طراحی راهبرد نامتعارف "ریاست جمهوری خارج از پاستور" منجر شده است.موسوی با تفکیک تلویحی تاریخ سیاسی جمهوری اسلامی به دو عهد نخستین و کنونی تحقق تمام خواسته های جریان متبوعش را در گرو بازگشت به "عهد نخستین" جمهوری اسلامی می داند.

می توان نهمین بیانیه میرحسین موسوی پس از تایید نتایج انتخابات توسط شورای نگهبان را آخرین گفتگوی مستقیم این نامزد معترض انتخابات دهم ریاست جمهوری ایران با "مردم" و حتی ارائه نوعی "مانیفست" یا "وصیت نامه سیاسی" توصیف کرد.

این بیانیه با توجه به ابعاد مختلف محتوایی آن و شرایط فعلی کشور قطعا جزو اسناد ماندگار تاریخ معاصر ایران خواهد بود؛ از این جهت "بخش تحلیلی پارسینه" بر آن شد تا با رعایت اصل بی طرفی، به تحلیل محتوای این بیانیه بپردازد.

میرحسین موسوی در آغاز بیانیه خود با انتقاد صریح از شورای نگهبان، این نهاد را به صحنه گردانی و "چشم بستن بر انبوه تقلب ها و تخلف های انتخاباتی" متهم کرده است.

موسوی سپس در چندپاراگراف فضای کنونی کشور را چنین توصیف کرده است: " جشنواره‌ای که تجدید حیات ملت ما را مژده می‌داد با تقلب و تخلف از عهدهای اسلام و انقلاب با ناگوارترین صحنه‌ها به پایان رسید؛ با حمله به خوابگاه دانشجویان، با خون‌های ریخته شده، جوانان کتک خورده و مورد اهانت قرار گرفته، صدا و سیمای از انظار جامعه افتاده، قلم‌های شکسته، روزنامه‌های بسته، با فضای امنیتی کودتاگونه و بی‌اعتمادی تلخ و گستردة مردم نسبت به نتایج اعلام شده برای انتخابات و دولت ناشی از آن."

نخست وزیر هشت ساله دوران جنگ در ادامه با طرح این سئوال که " آیا دست‌اندرکاران این ماجرا با صورت‌حساب بلندبالای اشتباهات خود، از تحمیل آنچه روی داد سود بردند؟" مستقیما مشروعیت دولت دهم را زیر سئوال برده و اعلام می کند: " از این پس ما دولتی خواهیم داشت که از نظر ارتباط با ملت در ناگوارترین شرایط به سر می‌برد و اکثریتی از جامعه، که اینجانب نیز یکی از آنان هستم، مشروعیت سیاسی آن را نمی‌پذیرد."

این نامزد معترض انتخابات دهم ریاست جمهوری پیامد مسئله مذکور را " درافتادن به ورطه امتیاز دهی به بیگانگان در اثر ضعف‌های بی‌شمار ذاتی و عارضی‌" توصیف می کند و به گونه ای صریح اعلام می کند که "خطر در پیش است." او در ادامه خواستار بازگشت به چند اصل می شود:

بازگشت به اسلام، بازگشت به صداقت، بازگشت به خرد، بازگشت به قانون و نهایتا بازگشت به مردم.

او در این بیانیه به مراتب فراتر و پیچیده تر از یک نامزد معترض انتخاباتی سخن گفته است؛ با وجود آنکه خطاب سه باره میرحسین موسوی در این بیانیه "مردم" است اما این نامزد انتخابات اخیر سعی کرده به طور غیرمسقیم ضمن گفتگو با ارکان حاکمیت و تاکید بر "عهد نخست جمهوری اسلامی" به تصویر فضای ایده آل و اتوپیای خود برای مفهوم  نظام جمهوری اسلامی بپردازد.

او در خطابی ابهام آلود به آنچه که "ارکان ذیربط نظام حاکمیت" می نامد، چنین می گوید: "در ابتدا هدف همه ما از شرکت در انتخابات آن بود که عقلانیت دینی به فضای مدیریت کشور بازگردد، لیکن در میانه مسیر به اهدافی بسیار بلندتر هدایت شدیم. ما در این بین می‌خواستیم ارکان ذیربط نظام به یاد آورند که در ورای تمامی آنان و ما فوقشان میزانی به نام رای و عزم مردم وجود دارد که آنها نه حق دارند و نه می‌توانند آن را نادیده بگیرند."

موسوی با تفکیک تلویحی تاریخ سیاسی جمهوری اسلامی به دو عهد نخستین و کنونی تحقق تمام خواسته های جریان متبوعش را در گرو بازگشت به "عهد نخستین" جمهوری اسلامی می داند:

"جمهوری اسلامی نظامی‌است که اگر بر اساس عهد نخستین و نسخه‌ اصیلش به اجرا درآید تمامی خواسته‌های ما را در بر می‌گیرد. "

میرحسین موسوی علاوه بر آنکه خود را ناکام رقابت های اخیر انتخاباتی نمی داند-بلکه پیروز رقابت می داند-، بر "امتداد" حرکت سیاسی خود در طول سال های آینده تاکید کرده و خود را صاحب سرمایه ای معرفی می کند که "پشتوانه و بستر حرکت‌های آتی ما و فرزندان مان خواهد بود.  او تاکید می کند که "این خط سبز جوشیده از فطرت‌های مردم و واقعیت‌های تاریخی کشور و انقلاب همچنان در طول سال‌ها ادامه خواهد یافت تا به مقصد نهایی خود برسد. ما برای حفظ این دستاورد بزرگ همچنان ایستادگی خواهیم کرد."